Spanish flag bracelets

Spanish flag bracelets

 

 5 bracelets - 5€!!!!!!

Free shipping!!

bank transfer payment

Orders:

by mail

pływanie - la natación

pływanie - la natación

 

Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje

 

Tytuł VII. (art.127 – 136) Gospodarka i finanse

Tytuł VII

GOSPODARKA I FINANSE

Artykuł 128

1. Całe bogactwo kraju w swoich rozmaitych formach i niezależnie od podmiotu własności jest podporządkowane interesowi powszechnemu.
2. Uznaje się inicjatywę publiczną w działalności gospodarczej. W drodze ustawy można zastrzec dla sektora publicznego zasoby lub usługi o charakterze podstawowym, szczególnie w wypadku monopolu, jak również postanawiać o interwencji w działalności przedsiębiorstw, jeśli tego wymaga interes powszechny.

Artykuł 129

1. Ustawa ustala formy uczestnictwa zainteresowanych w zabezpieczeniu społecznym i w działalności instytucji publicznych, których funkcje wpływają na jakość życia lub dobrobyt powszechny.
2. Władze publiczne wspierają skutecznie różne formy uczestnictwa w przedsiębiorstwie i sprzyjają, poprzez odpowiednie ustawodawstwo, rozwojowi zrzeszeń spółdzielczych. Ustalają także środki ułatwiające dostęp pracowników do własności środków produkcji.

Artykuł 130

1. Władze publiczne troszczą się o unowocześnienie i rozwój wszystkich sektorów gospodarczych, a w szczególności rolnictwa, hodowli, rybołówstwa i rzemiosła, w celu wyrównania poziomu życia wszystkich Hiszpanów.
2. W tym samym celu dopuszcza się specjalne traktowanie stref górskich.

Artykuł 131

1. Państwo może planować, w drodze ustawy, ogólną działalność gospodarczą w celu zaspokojenia potrzeb zbiorowych, wyrównania i zharmonizowania rozwoju regionalnego i sektorowego oraz pobudzenia wzrostu dochodu i bogactwa i ich najbardziej sprawiedliwego podziału.
2. Rząd opracowuje projekty planów zgodnie z propozycjami przedstawionymi przez wspólnoty autonomiczne oraz za radą i przy współpracy związków zawodowych i innych organizacji zawodowych, przedsiębiorców i gospodarczych. W tym celu powołana zostanie Rada, której skład i funkcje określi ustawa.

Artykuł 132

1. Ustawa określa ustrój prawny mienia we władaniu publicznym i komunalnym, kierując się zasadami niezbywalności, nieprzedawnienia, niepodlegania zajęciu, jak również zmienności jego przeznaczenia.
2. Mieniem publicznym we władaniu państwowym jest mienie określone przez ustawę oraz, w każdym razie, strefa przybrzeżna, plaże, morze terytorialne oraz zasoby naturalne strefy ekonomicznej i szelfu kontynentalnego.
3. Ustawa określa dziedzictwo państwa i dziedzictwo narodowe, ich zarząd, ochronę i zachowanie.

Artykuł 133

1. Pierwotna władza ustanawiania podatków przynależy wyłącznie państwu i jest wykonywana w drodze ustawy.
2. Wspólnoty autonomiczne i korporacje lokalne mogą ustanawiać i ściągać podatki, zgodnie z Konstytucją i ustawami.
3. Wszelkie ulgi podatkowe dotyczące podatków na rzecz państwa powinny być ustanawiane na mocy ustawy.
4. Administracja publiczna może zaciągnąć zobowiązania finansowe i dokonywać wydatków jedynie zgodnie z ustawami.

Artykuł 134

1. Do Rządu należy opracowanie budżetu państwa, a do Kortezów Generalnych jego rozpatrzenie, wprowadzenie do niego zmian i uchwalenie.
2. Budżet państwa ma charakter roczny, obejmuje całość wydatków i dochodów publicznego sektora państwowego oraz określa kwotę ulg podatkowych, które dotyczą podatków na rzecz państwa.
3. Rząd powinien przedstawić budżet państwa Kongresowi Deputowanych co najmniej na trzy miesiące przed upływem poprzedniego roku budżetowego.
4. Jeżeli budżet państwa nie zostanie uchwalony przed rozpoczęciem nowego roku budżetowego, następuje automatyczne przedłużenie obowiązywania budżetu z roku poprzedniego aż do uchwalenia nowego budżetu.
5. Po uchwaleniu budżetu państwa, Rząd może przedkładać projekty ustaw, które pociągają za sobą wzrost wydatków publicznych lub zmniejszenie dochodów, przypadających na dany rok budżetowy.
6. Wszelki wniosek lub poprawka, które pociągają za sobą wzrost kredytów lub zmniejszenie wpływów budżetowych, wymagają zgody Rządu dla ich rozpatrzenia.
7. Ustawa budżetowa nie może ustanawiać podatków. Może wprowadzać do nich zmiany, jeśli tak stanowi określona ustawa podatkowa.

Artykuł 135

1. Tylko ustawa może upoważnić Rząd do wypuszczenia obligacji publicznych lub zaciągnięcia kredytu.
2. Kredyty dla zaspokojenia płatności oprocentowania i kapitału Długu Publicznego Państwa są zawsze ujęte w zestawieniu wydatków budżetowych i nie mogą być przedmiotem poprawki lub zmiany, jak długo odpowiadają warunkom ustawy emisyjnej.

Artykuł 136

1. Trybunał Obrachunkowy jest najwyższym organem kontroli rachunków i działalności gospodarczej państwa, a także sektora publicznego.
Podlega on bezpośrednio Kortezom Generalnym i sprawuje swoje funkcje z ich upoważnienia w zakresie badania i zatwierdzenia zamknięcia rachunków państwowych.
2. Rachunki państwa i publicznego sektora państwowego są przedkładane Trybunałowi Obrachunkowemu i są przez niego kontrolowane.
Trybunał Obrachunkowy, bez uszczerbku dla swych uprawnień, przekazuje Kortezom Generalnym roczną informację, w której, gdy zachodzi taka potrzeba, komunikuje o powstałych przekroczeniach lub o wypadkach powstania, jego zdaniem, przesłanek odpowiedzialności.
3. Członkowie Trybunału Obrachunkowego cieszą się taką samą niezawisłością i nieusuwalnością jak sędziowie; dotyczą ich te same przypadki niepołączalności ich stanowiska z innymi funkcjami.
4. Skład, organizację i funkcje Trybunału Obrachunkowego określa ustawa organiczna.

Tytuł VI. (art.117 – 127) O władzy sądowniczej

Tytuł VI

O WŁADZY SĄDOWNICZEJ

Artykuł 117

1. Wymiar sprawiedliwości pochodzi od ludu i jest wykonywany w imieniu Króla przez sędziów, ⁸⁾ stanowiących władzę sądową, niezawisłych, nieusuwalnych, odpowiedzialnych i podległych jedynie władzy ustawy.
2. Sędziowie nie mogą być zwalniani, zawieszani, przenoszeni ani emerytowani inaczej, jak na skutek przyczyn przewidzianych w ustawie i z zachowaniem gwarancji określonych w ustawie.
3. Wykonywanie wymiaru sprawiedliwości we wszelkiego typu procesach, tak w zakresie wyrokowania, jak i zapewnienia wykonania wyroku, należy wyłącznie do sądów ⁹⁾ określonych przez ustawy, zgodnie z ustawowo ustaloną ich właściwością i procedurą.
4. Sądy wykonują jedynie funkcje wskazane w poprzednim ustępie oraz wyraźnie im powierzone przez ustawę, w charakterze gwarancji jakiegokolwiek prawa.
5. Zasada jedności wymiaru sprawiedliwości stanowi podstawę organizacji i funkcjonowania sądów. Ustawa określa wykonywanie wojskowego wymiaru sprawiedliwości w zakresie ściśle wojskowym i wypadkach stanu oblężenia, zgodnie z zasadami Konstytucji.
6. Sądy wyjątkowe są zakazane.

Artykuł 118

Wykonywanie wyroków oraz pozostałych prawomocnych postanowień sędziów i sądów, jak również żądane przez nich współdziałanie w trakcie postępowania oraz wykonywania orzeczeń sądowych jest obowiązkowe.

Artykuł 119

Wymiar sprawiedliwości jest bezpłatny, jeżeli tak stanowi ustawa oraz w każdym wypadku względem osób, które dowiodą niedostatku środków do sądowego dochodzenia swych praw.

Artykuł 120

1. Postępowanie sądowe jest jawne, z wyjątkiem wypadków przewidzianych przez ustawy procesowe.
2. Postępowanie jest głównie ustne, przede wszystkim w sprawach karnych.
3. Orzeczenia winny zawsze posiadać uzasadnienie i być ogłaszane na posiedzeniu jawnym.

Artykuł 121

Krzywdy powstałe na skutek pomyłki sądowej, jak również będące konsekwencją niewłaściwego działania administracji wymiaru sprawiedliwości dają prawo do zadośćuczynienia na koszt państwa, zgodnie z ustawą.

Artykuł 122

1. Ustawa organiczna o władzy sądowniczej określa tworzenie, funkcjonowanie i zarząd sądów ¹⁰⁾ , jak również status prawny sędziów ¹¹⁾ zawodowych tworzących jednolitą korporację oraz personelu pomocniczego administracji wymiaru sprawiedliwości.
2. Rada Główna Władzy Sądowniczej jest organem kierowniczym sądownictwa. Ustawa ustala jej status i system niepołączalności członkostwa w Radzie z innymi funkcjami oraz jej funkcje, w szczególności w zakresie powoływania, awansów, nadzoru
i odpowiedzialności dyscyplinarnej.
3. Rada Główna Władzy Sądowniczej składa się z Prezesa Trybunału Najwyższego, który jej przewodniczy, oraz z dwudziestu członków powoływanych przez Króla na okres pięciu lat. Dwunastu z nich powołuje się spośród sędziów wszystkich kategorii, na zasadach ustalonych przez ustawę organiczną; czterech na wniosek Kongresu Deputowanych i czterech na wniosek Senatu, wybranych w obu wypadkach większością trzech piątych ich członków, spośród adwokatów i innych prawników o uznanej kompetencji i ponad piętnastoletniej praktyce w swoim zawodzie.

Artykuł 123

1. Trybunał Najwyższy, o uprawnieniach jurysdykcyjnych rozciągających się na całą Hiszpanię, jest najwyższym organem sądowym w zakresie wszystkich rodzajów postępowania, poza dziedziną gwarancji konstytucyjnych.
2. Prezes Trybunału Najwyższego jest powoływany przez Króla, na wniosek Rady Głównej Władzy Sądowniczej, w trybie określonym przez ustawę.

Artykuł 124

1. Zadaniem Prokuratury, bez uszczerbku dla funkcji powierzonych innym organom, jest wspieranie działań wymiaru sprawiedliwości w obronie legalności, praw obywateli i interesu publicznego chronionego przez ustawę, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych, jak również czuwanie nad niezawisłością sądów oraz zabieganie przed nimi o zadośćuczynienie interesowi społecznemu.
2. Prokuratura sprawuje swe funkcje za pomocą własnych organów zgodnie z zasadami jedności działania i hierarchicznej zależności oraz przy podporządkowaniu, w każdym wypadku, zasadom legalności i bezstronności.
3. Ustawa określa statut organiczny Prokuratury.
4. Prokurator Generalny Państwa jest powoływany przez Króla, na wniosek Rządu, po wysłuchaniu Rady Głównej Władzy Sądowniczej.

Artykuł 125

Obywatele mogą występować ze skargą powszechną ¹²⁾ i uczestniczyć w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości za pośrednictwem instytucji sądu przysięgłych w procesach karnych, w formie i wypadkach określonych przez ustawą, jak również mogą uczestniczyć w sądach opartych na prawie zwyczajowym i tradycji.

Artykuł 126

Policja kryminalna podlega sędziom, sądom i prokuraturze w zakresie ścigania przestępstw oraz wykrywania i zabezpieczania winnych przestępstwa, na zasadach ustalonych przez ustawę.

Artykuł 127

1. Sędziowie ¹³⁾ i prokuratorzy, dopóki są zawodowo czynni, nie mogą sprawować innych funkcji publicznych, ani należeć do partii politycznych lub związków zawodowych. Ustawa ustala system i sposoby zrzeszania się zawodowego sędziów i prokuratorów.
2. Ustawa ustala system niepołączalności funkcji członków władzy sądowniczej z innymi funkcjami; winien on zapewniać ich całkowitą niezawisłość.

---

⁸⁾ W oryginale: "Jueces y Magistrados" , zob. przypis nr 4. ⁹⁾ W oryginale: "Juzgados y Tribunales"; Juzgado - to sąd niższej instancji, Tribunal - sądy wyższych instancji.
¹⁰⁾ Zob. przypis nr 8.
¹¹⁾ Zob. przypis nr 4.
¹²⁾ W oryginale: "acción popular".

---

¹³⁾ Zob. przypis nr 4.

Tytuł V. (art.108 – 116) O stosunkach między Rządem a Kortezami Generalnymi

Tytuł V

O STOSUNKACH MIĘDZY RZĄDEM A KORTEZAMI GENERALNYMI

Artykuł 108

Rząd odpowiada solidarnie za swą działalność polityczną przed Kongresem Deputowanych.

Artykuł 109

Izby i ich komisje mogą otrzymać na żądanie, za pośrednictwem Przewodniczących Izb, potrzebną informację i pomoc od Rządu i jego departamentów oraz jakichkolwiek władz państwa i wspólnot autonomicznych.

Artykuł 110

1. Izby i ich komisje mogą domagać się obecności członków Rządu.
2. Członkowie Rządu mają prawo wstępu na posiedzenia Izb i ich komisji oraz prawo być przez nie wysłuchanymi; mogą wnosić, aby z informacją wystąpili funkcjonariusze z ich departamentów.

Artykuł 111

1. Rząd i każdy z jego członków są zobowiązani do udzielenia odpowiedzi na kierowane do nich w Izbach interpelacje i zapytania. Regulaminy ustanowią minimalny czas w tygodniu dla tego rodzaju debat.
2. Każda interpelacja może stanowić podstawę rezolucji, w której Izba wyraża swoje stanowisko.

Artykuł 112

Przewodniczący Rządu może, po uprzednim rozpatrzeniu w Radzie Ministrów, postawić przed Kongresem Deputowanych kwestię zaufania w związku z programem Rządu lub deklaracją w sprawie ogólnej polityki. Uważa się, że zaufanie zostało wyrażone, jeżeli wypowiedziała się za nim większość deputowanych.

Artykuł 113

1. Kongres Deputowanych może egzekwować polityczną odpowiedzialność Rządu przez wyrażenie mu bezwzględną większością wotum nieufności.
2. Wniosek o wyrażenie wotum nieufności może być zgłoszony przez co najmniej dziesiątą część deputowanych i powinien zawierać nazwisko kandydata na Przewodniczącego Rządu.
3. Wniosek o wyrażenie wotum nieufności nie może być poddany pod głosowanie przed upływem pięciu dni od jego zgłoszenia. W ciągu dwóch pierwszych dni tego czasu mogą być zgłaszane wnioski alternatywne.
4. Jeżeli wniosek o wyrażenie wotum nieufności nie zostanie przyjęty przez Kongres, jego sygnatariusze nie mogą wystąpić z nowym wnioskiem podczas tej samej sesji.

Artykuł 114

1. Jeżeli Kongres odmówi zaufania Rządowi, ten składa Królowi swą dymisję; następnie Król przystępuje do desygnowania Przewodniczącego Rządu, zgodnie z postanowieniami art. 99.
2. Jeżeli Kongres przyjmie wniosek o wyrażenie wotum nieufności, Rząd składa Królowi swą dymisję; uważa się, iż zaufanie Izby dla celów określonych w art. 99 otrzymał kandydat, którego nazwisko zawierał wniosek. Król powołuje go na Przewodniczącego Rządu.

Artykuł 115

1. Przewodniczący Rządu, po uprzednim rozpatrzeniu przez Radę Ministrów i pod swą wyłączną odpowiedzialnością, może wystąpić z wnioskiem o rozwiązanie Kongresu, Senatu lub Kortezów Generalnych, które postanawia Król. Dekret o rozwiązaniu wskazuje datę wyborów.
2. Wniosek o rozwiązanie nie może być zgłoszony, kiedy jest w toku wniosek o wyrażenie wotum nieufności.
3. Nowe rozwiązanie nie może nastąpić przed upływem roku od poprzedniego, z wyjątkiem wypadku przewidzianego w art. 99 ust. 5.

Artykuł 116

1. Ustawa organiczna reguluje sytuację stanu pogotowia, stanu wyjątkowego i stanu oblężenia, a także odpowiednie kompetencje i ograniczenia.
2. Stan pogotowia zarządza Rząd w drodze dekretu uchwalonego przez Radę Ministrów, na okres najwyżej piętnastu dni, zdając sprawę Kongresowi Deputowanych, który zbiera się niezwłocznie w tym celu; bez upoważnienia Kongresu ów okres nie może być przedłużony. Dekret określa terytorium, na które rozciągają się skutki zarządzenia.
3. Stan wyjątkowy jest zarządzany przez Rząd w drodze dekretu uchwalonego przez Radę Ministrów, za uprzednim upoważnieniem Kongresu Deputowanych. Akty upoważniające i zarządzające stan wyjątkowy powinny wyraźnie określać jego skutki, terytorium, na które się rozciąga i czas jego trwania, który nie może przekraczać trzydziestu dni; czas trwania stanu wyjątkowego może być przedłużony na ten sam okres, przy zastosowaniu tych samych wymogów.
4. Stan oblężenia jest zarządzany przez Kongres Deputowanych bezwzględną większością, na wyłączny wniosek Rządu. Kongres określa jego zasięg terytorialny, czas trwania i warunki.
5. Nie można przystąpić do rozwiązania Kongresu po zarządzeniu któregoś ze stanów wymienionych w niniejszym artykule. Izby zostają automatyczne zwołane, gdyby owe zarządzenie nastąpiło w okresie między sesjami. Ich funkcjonowanie, jak również funkcjonowanie pozostałych konstytucyjnych władz państwa nie może zostać przerwane podczas obowiązywania tych stanów.
Gdyby sytuacja uzasadniająca wprowadzenie któregoś z wymienionych stanów powstała po rozwiązaniu Kongresu lub po wygaśnięciu jego pełnomocnictw, kompetencje Kongresu zostają przejęte przez jego Stałą Deputację.
6. Zarządzenie stanu pogotowia, stanu wyjątkowego lub stanu oblężenia nie wprowadza zmian do zasady odpowiedzialności Rządu i jego reprezentantów wymienionych w Konstytucji i ustawach.

Tytuł I (art.9 – 55) O podstawowych prawach i obowiązkach

Tytuł I

O PODSTAWOWYCH PRAWACH I OBOWIĄZKACH

Artykuł 10

1. Godność jednostki, przynależne jej nienaruszalne prawa, swobodny rozwój osobowości, poszanowanie ustawy oraz praw pozostałych jednostek stanowią podstawę ładu publicznego i pokoju socjalnego.
2. Normy odnoszące się do praw podstawowych i do wolności, które Konstytucja uznaje, są interpretowane zgodnie z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka oraz ratyfikowanymi przez Hiszpanię traktatami i umowami międzynarodowymi dotyczącymi tych spraw.

Rozdział pierwszy

O HISZPANACH I CUDZOZIEMCACH

Artykuł 11

1. Obywatelstwo hiszpańskie nabywa się, zachowuje i traci zgodnie z ustawą.
2. Żaden Hiszpan z pochodzenia nie może być pozbawiony swego obywatelstwa.
3. Państwo może zawierać traktaty o podwójnym obywatelstwie z krajami iberoamerykańskimi lub tymi, które łączyły lub łączą szczególne więzi z Hiszpanią. W tych samych krajach, chociażby one nie uznawały w stosunku do swych obywateli takiego prawa na zasadzie wzajemności, Hiszpanie mogą się naturalizować, nie tracąc swego pierwotnego obywatelstwa.

Artykuł 12

Hiszpanie są pełnoletni wraz z ukończeniem osiemnastu lat.

Artykuł 13

1. Cudzoziemcy korzystają w Hiszpanii z wolności publicznych zagwarantowanych w niniejszym tytule w granicach określonych przez traktaty i ustawę.
2. Jedynie Hiszpanie mogą być podmiotem praw wymienionych w artykule 23; nie przeczy to temu, co na zasadzie wzajemności może być postanowione na mocy traktatu lub ustawy w stosunku do czynnego i biernego prawa wyborczego w wyborach municypalnych.²⁾
3. Ekstradycja może być postanowiona jedynie w celu wykonania traktatu lub ustawy, z uwzględnieniem zasady wzajemności. Podstawą ekstradycji nie mogą być przestępstwa polityczne, przy czym nie uznaje się za takie aktów terroryzmu.
4. Ustawa określi zasady, zgodnie z którymi obywatele innych państw i bezpaństwowcy mogą korzystać z prawa azylu w Hiszpanii.

Rozdział drugi

PRAWA I WOLNOŚCI

Artykuł 14

Hiszpanie są równi wobec prawa. Niedopuszczalna jest wszelka dyskryminacja z powodu pochodzenia, rasy, płci, religii, poglądów albo jakichkolwiek innych osobistych lub społecznych warunków lub okoliczności.

Sekcja 1

O PRAWACH PODSTAWOWYCH I WOLNOŚCIACH PUBLICZNYCH

Artykuł 15

Wszyscy posiadają prawo do życia oraz do nietykalności fizycznej i moralnej. Nikt nie może być w żadnym wypadku poddany torturom ani karom albo działaniom nieludzkim lub poniżającym. Znosi się karę śmierci; wyjątki od tej zasady mogą określić na czas wojny ustawy karne wojskowe.

Artykuł 16

1. Zapewnia się jednostkom i wspólnotom wolność w sferze ideologii, religii i kultu. Korzystanie z tych wolności podlega tylko takim ograniczeniom, jakie są konieczne dla utrzymania ładu publicznego chronionego przez ustawę.
2. Nikt nie może być zobowiązany do składania oświadczeń co do swej ideologii, religii lub swych przekonań.
3. Żadne wyznanie nie ma charakteru państwowego. Władze publiczne uwzględniają przekonania religijne społeczeństwa hiszpańskiego i utrzymują wynikające z tego stosunki współpracy z Kościołem Katolickim i pozostałymi wyznaniami.

Artykuł 17

1. Każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa. Nikt nie może być pozbawiony wolności inaczej niż z zachowaniem postanowień niniejszego artykułu, w wypadkach i formie przewidzianych w ustawie.
2. Zatrzymanie zapobiegawcze nie może trwać dłużej niż jest to konieczne dla dokonania czynności śledczych zmierzających do wyjaśnienia faktów. W każdym wypadku w nieprzekraczalnym terminie siedemdziesięciu dwóch godzin zatrzymany powinien być zwolniony lub przekazany do dyspozycji władzy sądowej.
3. Każdy zatrzymany powinien zostać bezzwłocznie i w sposób dla niego zrozumiały poinformowany o jego prawach i przyczynach zatrzymania. Zatrzymanego nie wolno zmuszać do składania zeznań. Zapewnia się zatrzymanemu obecność adwokata przy czynnościach policyjnych i sądowych, na zasadach określonych w ustawie.
4. Ustawa określi postępowanie "habeas corpus" mające na celu spowodowanie bezzwłocznego przekazania do dyspozycji sądu każdego zatrzymanego niezgodnie z prawem. Ustawa określi również nieprzekraczalny czas trwania aresztu tymczasowego.

Artykuł 18

1. Zapewnia się prawo do czci, do prywatnego życia osobistego i rodzinnego oraz do własnego wizerunku.
2. Mieszkanie jest nienaruszalne. Wejść do mieszkania lub dokonać w nim rewizji można tylko za zezwoleniem właściciela lub na mocy postanowienia sądu. Zasada ta nie dotyczy wypadku ujęcia na gorącym uczynku.
3. Zapewnia się tajemnicę korespondencji, szczególnie za pośrednictwem poczty, telegrafu lub telefonu. Odstąpienie od tej zasady jest dopuszczalne na mocy postanowienia sądu.
4. W celu zapewnienia ochrony czci, prywatności życia osobistego i rodzinnego obywateli oraz pełnej realizacji ich praw ustawa określa granice wykorzystania informatyki.

Artykuł 19

Hiszpanie mają prawo do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania i do poruszania się po terytorium państwowym.
Mają również prawo do swobodnego opuszczania Hiszpanii i powrotu do niej, na zasadach określonych przez ustawę. Prawo to nie może być ograniczone z powodów politycznych lub ideologicznych.

Artykuł 20

1. Uznaje się i poddaje ochronie prawo:
a) do swobodnego wyrażania i rozpowszechniania myśli, idei i opinii za pomocą słowa, pisma lub jakiegokolwiek innego środka przekazu.
b) do działalności i twórczości literackiej, artystycznej, naukowej i technicznej.
c) do wolności nauczania.
d) do swobodnego przekazywania i otrzymywania prawdziwej informacji za pomocą jakiegokolwiek środka rozpowszechniania. Ustawa określi prawo do sprzeciwu ze względów sumienia i do tajemnicy zawodowej w zakresie korzystania z tych wolności.
2. Wykonywanie tych praw nie może być ograniczone przez jakiegokolwiek rodzaju uprzednią cenzurę.
3. Ustawa określi organizację i kontrolę parlamentarną środków masowego przekazu podlegających państwu lub jakiejkolwiek instytucji publicznej oraz zapewni dostęp do tych środków znaczącym grupom społecznym i politycznym, uwzględniając pluralizm społeczeństwa i różnorodność języków Hiszpanii.
4. Granicę tych wolności stanowi poszanowanie praw wymienionych w niniejszym tytule, przepisy ustaw rozwijających go, a szczególnie prawo do czci, prywatności, własnego wizerunku oraz do ochrony młodzieży i dzieci.
5. Zajęcie publikacji, zapisów dźwiękowych i innych środków informacji może nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu.

Artykuł 21

1. Uznaje się prawo do zgromadzeń pokojowych i bez broni. Korzystanie z tego prawa nie wymaga uprzedniej zgody.
2. W wypadkach zgromadzeń w miejscach ruchu publicznego oraz manifestacji należy wcześniej powiadomić władzę, która może je zakazać jedynie wówczas, kiedy by istniały uzasadnione obawy zakłócenia porządku publicznego, stwarzające zagrożenie dla osób lub mienia.

Artykuł 22

1. Uznaje się prawo do zrzeszania się.
2. Zrzeszenia, które zmierzają do celów lub używają środków uznanych za przestępcze, są bezprawne.
3. Zrzeszenia utworzone na podstawie niniejszego artykułu są zobowiązane do wpisania się do rejestru. Jedynym celem tego aktu jest ich ujawnienie się.
4. Zrzeszenia mogą być rozwiązane lub ich działalność może być zawieszona jedynie na mocy umotywowanego postanowienia sądu.
5. Zakazane są zrzeszenia tajne i o charakterze paramilitarnym.

Artykuł 23

1. Obywatele mają prawo do udziału w sprawach publicznych, bezpośrednio lub poprzez reprezentantów swobodnie wybieranych w głosowaniu powszechnym w okresowo przeprowadzanych wyborach.
2. Mają także prawo do obejmowania na równych zasadach funkcji i urzędów publicznych, zgodnie z wymogami wskazanymi przez ustawy.

Artykuł 24

1. Wszyscy mają prawo do otrzymania skutecznej opieki sędziów i sądów w zakresie realizacji swych praw i prawnie uzasadnionych interesów. W żadnym wypadku nie można nikogo pozbawić możliwości dochodzenia swych praw.
2. Wszyscy mają zarazem prawo do sądu powszechnego wcześniej określonego przez ustawę, do obrony i do obecności adwokata, do powiadomienia ich o sformułowanym przeciwko nim oskarżeniu, do jawnego procesu bez nieuzasadnionej zwłoki i z zachowaniem wszelkich gwarancji, do wykorzystania odpowiednich środków dowodowych dla swej obrony, do nieskładania zeznań przeciwko sobie, do nieprzyznania się do winy i do domniemania niewinności.
Ustawa określi wypadki, w których z powodu pokrewieństwa lub tajemnicy zawodowej nie istnieje obowiązek składania zeznań co do faktów, wobec których można domniemywać, że stanowią czyny przestępcze.

Artykuł 25

1. Nikt nie może być skazany lub ukarany z powodu działań lub zaniechań, które w czasie ich dopuszczenia się nie stanowiły przestępstwa, wykroczenia lub naruszenia typu administracyjnego według ustawodawstwa obowiązującego w tym okresie.
2. Kara pozbawienia wolności i środki zabezpieczające mają na celu reedukację i resocjalizację i nie mogą polegać na pracy przymusowej. Skazany na karę więzienia, po odbyciu kary korzysta z praw podstawowych określonych w niniejszym rozdziale, z wyjątkiem tych, które zostały wyraźnie ograniczone w treści wyroku skazującego, przez istotę kary lub przez ustawę penitencjarną. W każdym wypadku ma prawo do pracy za wynagrodzeniem i do dobrodziejstw związanych z zabezpieczeniem społecznym, jak również do uczestnictwa w kulturze i pełnego rozwoju swej osobowości.
3. Administracja cywilna nie może nakładać kar, które bezpośrednio lub zastępczo pociągają za sobą pozbawienie wolności.

Artykuł 26

W obrębie administracji cywilnej i organizacji zawodowych sądy honorowe są zakazane.

Artykuł 27

1. Wszyscy mają prawo do nauki. Uznaje się wolność nauczania.
2. Celem kształcenia jest pełny rozwój osobowości człowieka, przy poszanowaniu demokratycznych zasad współżycia oraz podstawowych praw i wolności.
3. Władze publiczne zapewniają przynależne rodzicom prawo, aby ich dzieci otrzymały wychowanie religijne i moralne, zgodnie z ich własnymi przekonaniami.
4. Nauczanie podstawowe jest obowiązkowe i bezpłatne.
5. Władze publiczne zapewniają prawo wszystkich do nauki poprzez ogólne programowanie nauczania, rzeczywisty udział wszystkich zainteresowanych sektorów oraz tworzenie ośrodków nauczania.
6. Uznaje się swobodę osób fizycznych i prawnych do tworzenia ośrodków nauczania, w ramach zasad konstytucyjnych.
7. Nauczyciele, rodzice oraz w określonych wypadkach uczniowie biorą udział, na zasadach określonych przez ustawę, w zarządzaniu wszystkimi ośrodkami nauczania utrzymywanymi przez administrację z funduszy publicznych oraz w sprawowaniu nad nimi kontroli.
8. Władze publiczne nadzorują oraz zatwierdzają system nauczania w celu zapewnienia wykonania ustaw.
9. Władze publiczne udzielają pomocy ośrodkom nauczania spełniającym warunki określone w ustawie.
10. Uznaje się autonomię uniwersytetów, na zasadach określonych w ustawie.

Artykuł 28

1. Wszyscy mają prawo do swobodnego zrzeszania się w związki zawodowe. Ustawa może ograniczyć lub wyłączyć stosowanie tego prawa w stosunku do sił lub formacji zbrojnych albo w stosunku do pozostałych instytucji poddanych dyscyplinie wojskowej oraz określi odrębności stosowania tego prawa w stosunku do funkcjonariuszy publicznych. Wolność związków zawodowych obejmuje prawo do zakładania związków zawodowych, do przystępowania do nich na zasadzie wyboru, jak również prawo związków zawodowych do tworzenia konfederacji oraz do zakładania międzynarodowych organizacji związków zawodowych lub przystępowania do nich. Nikt nie może być zobowiązany do przystąpienia do związku zawodowego.
2. Uznaje się prawo pracowników do strajku dla obrony swych interesów. Ustawa regulująca wykonywanie tego prawa ustanowi gwarancje konieczne dla zapewnienia utrzymania działalności podstawowych zakładów użyteczności publicznej wspólnoty.

Artykuł 29

1. Wszyscy Hiszpanie mają prawo petycji indywidualnych i zbiorowych, składanych na piśmie, w formie i ze skutkami określonymi przez ustawę.
2. Członkowie sił lub formacji zbrojnych albo instytucji poddanych dyscyplinie wojskowej mogą korzystać z tego prawa jedynie indywidualnie i zgodnie z postanowieniami dotyczącymi ich ustawodawstwa szczególnego.

Sekcja 2

O PRAWACH I OBOWIĄZKACH OBYWATELI

Artykuł 30

1. Hiszpanie mają prawo i obowiązek obrony Hiszpanii.
2. Ustawa określi obowiązki wojskowe Hiszpanów i ureguluje, z zachowaniem odpowiednich gwarancji, sprzeciw ze względów sumienia, jak również inne przyczyny zwolnienia od obowiązkowej służby wojskowej, mogąc, w takich wypadkach, nałożyć obowiązek społecznych świadczeń zastępczych.
3. Może być ustanowiona służba cywilna dla wypełnienia zadań w interesie ogólnym.
4. W drodze ustawy mogą być określone obowiązki obywateli w wypadku poważnego niebezpieczeństwa, katastrofy lub klęski powszechnej.

Artykuł 31

1. Wszyscy wnoszą wkład w ponoszenie wydatków publicznych zgodnie ze swoimi możliwościami za pośrednictwem sprawiedliwego systemu podatkowego inspirowanego przez zasady równości i progresywności, który w każdym wypadku nie może przybrać rozmiarów konfiskaty.
2. Wydatków publicznych dokonuje się przez sprawiedliwe przeznaczanie środków publicznych, a ich programowanie i wykonywanie winno odpowiadać kryteriom efektywności i gospodarności.
3. Osobiste lub dziedziczne świadczenia o charakterze publicznym mogą być ustanowione jedynie na podstawie ustawy.

Artykuł 32

1. Mężczyzna i kobieta mają prawo zawrzeć związek małżeński przy poszanowaniu pełnej równości prawnej.
2. Ustawa określi formy małżeństwa, wiek i zdolność do jego zawarcia, prawa i obowiązki małżonków, przyczyny separacji i rozwiązania oraz ich skutki.

Artykuł 33

1. Uznaje się prawo do własności prywatnej i do dziedziczenia.
2. Funkcja społeczna tych praw wyznacza ramy dla ich treści, zgodnie z ustawami.
3. Nikt nie może być pozbawiony mienia i praw inaczej niż z powodów usprawiedliwionych względami użyteczności publicznej lub interesu społecznego, za odpowiednim odszkodowaniem i zgodnie z postanowieniami ustaw.

Artykuł 34

1. Uznaje się prawo do ustanowienia fundacji w interesie ogólnym, zgodnie z ustawą.
2. Do fundacji mają zastosowanie postanowienia ust. 2 i 4 art. 22.

Artykuł 35

1. Wszyscy Hiszpanie mają obowiązek pracy oraz prawo do pracy, do swobodnego wyboru zawodu lub zajęcia, do awansu przez pracę i do wynagrodzenia wystarczającego do zaspokojenia potrzeb własnych i potrzeb swej rodziny. W żadnym wypadku nie może przy tym wystąpić dyskryminacja z powodu płci.
2. Status pracujących określi ustawa.

Artykuł 36

Ustawa określi odrębności właściwe ustrojowi prawnemu zrzeszeń zawodowych i wykonywanie odpowiadających im zawodów. Wewnętrzna struktura i funkcjonowanie tych zrzeszeń powinny być demokratyczne.

Artykuł 37

1. Ustawa zapewnia prawo do zbiorowych rokowań pracy między przedstawicielami pracowników i przedsiębiorców, jak również moc wiążącą układów zbiorowych.
2. Uznaje się prawo pracowników i przedsiębiorców do podejmowania sporów zbiorowych. Ustawa regulująca wykonywanie tego prawa niezależnie od ograniczeń, które może ustanowić, zawrze gwarancje niezbędne dla zabezpieczenia funkcjonowania podstawowych zakładów użyteczności publicznej wspólnoty.

Artykuł 38

Uznaje się wolność przedsiębiorstwa w ramach gospodarki rynkowej. Władze publiczne zapewniają i ochraniają jej wykonywanie oraz obronę produkcyjności, zgodnie z wymogami całej gospodarki oraz ewentualnego planowania.

Rozdział trzeci

O PRZEWODNICH ZASADACH POLITYKI

SPOŁECZNEJ I GOSPODARCZEJ

Artykuł 39

1. Władze publiczne zapewniają socjalną, ekonomiczną i prawną ochronę rodziny.
2. Władze publiczne zapewniają również całkowitą ochronę dzieci, równych wobec prawa niezależnie od ich pochodzenia, oraz matek niezależnie od ich stanu cywilnego. Ustawa dopuszcza dochodzenie ojcostwa.
3. Rodzice są zobowiązani do świadczenia wszelkiego rodzaju pomocy dzieciom, zrodzonym zarówno w małżeństwie jak i poza nim, w czasie ich niepełnoletności oraz w innych wypadkach określonych w ustawie.
4. Dzieci korzystają z opieki przewidzianej w umowach międzynarodowych mających na celu ochronę ich praw.

Artykuł 40

1. Władze publiczne popierają kształtowanie warunków sprzyjających postępowi społecznemu i gospodarczemu oraz najbardziej sprawiedliwemu podziałowi dochodów regionalnych i osobistych, w ramach polityki stabilizacji gospodarczej. W szczególności realizują politykę zmierzającą do pełnego zatrudnienia.
2. Władze publiczne rozwijają także politykę zapewniającą przygotowanie zawodowe i readaptację zawodową; czuwają nad bezpieczeństwem i higieną pracy i gwarantują niezbędny wypoczynek przez skrócenie dnia pracy, okresowe płatne urlopy oraz wspieranie odpowiednich ośrodków.

Artykuł 41

Władze publiczne utrzymują powszechny system zabezpieczenia społecznego dla wszystkich obywateli, zapewniający pomoc i dostateczne świadczenia socjalne na wypadek znalezienia się w niedostatku, szczególnie w razie bezrobocia. Pomoc i świadczenia uzupełniające są dobrowolne.

Artykuł 42

Państwo przejawia szczególną troskę o ochronę praw ekonomicznych i socjalnych pracowników hiszpańskich za granicą i prowadzi politykę sprzyjającą ich powrotowi.

Artykuł 43

1. Uznaje się prawo do ochrony zdrowia.
2. Do władz publicznych należy organizacja i ochrona zdrowia publicznego za pośrednictwem przedsięwzięć o charakterze zapobiegawczym oraz niezbędnych świadczeń i usług. Ustawa określi prawa i obowiązki wszystkich w tym zakresie.
3. Władze publiczne rozwijają oświatę sanitarną, wychowanie fizyczne i sport. Ułatwiają zarazem właściwe wykorzystanie wypoczynku.

Artykuł 44

1. Władze publiczne popierają i otaczają opieką dostęp do kultury, do której wszyscy mają prawo.
2. Władze publiczne popierają rozwój nauki oraz badań naukowo-technicznych z korzyścią dla interesu ogólnego.

Artykuł 45

1. Wszyscy mają prawo do korzystania ze środowiska naturalnego odpowiedniego dla rozwoju jednostki, jak również mają obowiązek jego zachowania.
2. Władze publiczne czuwają nad racjonalnym wykorzystaniem zasobów naturalnych w celu obrony i poprawy jakości życia oraz ochrony i odbudowy środowiska naturalnego, opierając się na nieodzownej zbiorowej solidarności.
3. Naruszający postanowienia poprzedniego ustępu podlegają, na zasadach określonych przez ustawę, odpowiedzialności karnej lub w określonych wypadkach odpowiedzialności administracyjnej; zarazem ciąży na nich obowiązek naprawienia
wyrządzonej szkody.

Artykuł 46

Władze publiczne zapewniają zachowanie i popierają wzbogacanie dziedzictwa historycznego, kulturalnego i artystycznego ludów Hiszpanii oraz dóbr, które je stanowią bez względu na ich położenie prawne i przynależność. Ustawa karna określa sankcje wobec godzących w to dziedzictwo.

Artykuł 47

Wszyscy Hiszpanie mają prawo do korzystania z godnego i odpowiedniego mieszkania. Władze publiczne popierają tworzenie niezbędnych warunków oraz ustanawiają właściwe normy w celu urzeczywistnienia tego prawa, regulując użytkowanie działek budowlanych zgodnie z interesem ogólnym dla uniemożliwienia spekulacji.
Wspólnota uczestniczy w korzyściach będących następstwem działalności urbanistycznej instytucji publicznych.

Artykuł 48

Władze publiczne popierają tworzenie warunków do swobodnego i skutecznego uczestnictwa młodzieży w rozwoju politycznym, społecznym, ekonomicznym i kulturalnym.

Artykuł 49

Władze publiczne prowadzą politykę zapobiegania, leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji wobec upośledzonych fizycznie i psychicznie, którym udzielają wymaganej specjalistycznej pomocy i zapewniają szczególną ochronę w zakresie korzystania z praw przyznanych przez niniejszy tytuł wszystkim obywatelom.

Artykuł 50

Władze publiczne zapewniają poprzez system odpowiednich i okresowo aktualizowanych rent i emerytur dostatek materialny obywatelom w wieku poprodukcyjnym. Zarazem, niezależnie od obowiązków ciążących na rodzinach, ochraniają ich poziom życia poprzez system służb socjalnych powołanych do rozwiązywania ich specyficznych problemów zdrowotnych, mieszkaniowych, kulturalnych i związanych z wypoczynkiem.

Artykuł 51

1. Władze publiczne zapewniają ochronę konsumentów i użytkowników, chroniąc poprzez skuteczne procedury ich bezpieczeństwo, zdrowie i uprawnione interesy ekonomiczne.
2. Władze publiczne popierają rozwój informacji i wiedzy konsumentów i użytkowników, sprzyjają rozwojowi ich organizacji i wysłuchują ich opinii w sprawach mogących dotyczyć konsumentów i użytkowników, na zasadach określonych przez ustawę.
3. W ramach postanowień poprzednich ustępów ustawa ureguluje handel wewnętrzny oraz zasady dopuszczania do obrotu produktów handlowych.

Artykuł 52

Ustawa określi status organizacji zawodowych, które przyczyniają się do obrony im właściwych interesów ekonomicznych. Wewnętrzna struktura i funkcjonowanie tych organizacji powinny być demokratyczne.

Rozdział czwarty

O GWARANCJACH WOLNOŚCI I PRAW

PODSTAWOWYCH

Artykuł 53

1. Prawa i wolności wymienione w rozdziale drugim niniejszego tytułu wiążą wszystkie władze publiczne. Tylko w drodze ustawy, która w każdym wypadku powinna uszanować ich zasadniczą treść, może być regulowane wykonywanie tych praw i wolności. Podlegają one ochronie zgodnie z postanowieniami art. 161 ust. 1 litera a).
2. Dowolny obywatel może wyjednać ochronę wolności i praw wymienionych w art. 14 oraz sekcji 1 rozdziału drugiego, przed sądami powszechnymi w postępowaniu posiadającym pierwszeństwo i uproszczonym, a także, w określonym wypadku, w drodze skargi o ochronę praw ³⁾ przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ta ostatnia skarga ma zastosowanie do sprzeciwu ze względów sumienia, uznanego w art. 30.
3. Uznanie, poszanowanie i ochrona zasad proklamowanych w rozdziale trzecim określa treść ustawodawstwa, praktyki sądowej i działalności władz publicznych. Na zasady te można powoływać się tylko przed powszechnym wymiarem sprawiedliwości, zgodnie z postanowieniami ustaw, które je rozwijają.

Artykuł 54

Ustawa organiczna normuje instytucję Obrońcy Ludu jako wysokiego komisarza Kortezów Generalnych, przez nie powoływanego dla obrony praw zawartych w niniejszym tytule; w tym celu może on nadzorować działalność administracji, zdając
sprawę Kortezom Generalnym.

Rozdział piąty

O ZAWIESZENIU PRAW I WOLNOŚCI

Artykuł 55

1. Prawa wymienione w art. 17, 18 ust. 2 i 3, art. 19, 20 ust. 1 litera a), d) i ust. 5, art. 21, 28 ust. 2 oraz art. 37 ust. 2 mogą być zawieszone w razie ogłoszenia stanu wyjątkowego lub stanu oblężenia w granicach przewidzianych w Konstytucji. Ogłoszenie stanu wyjątkowego nie pociąga za sobą zawieszenia ust. 3 art. 17.
2. Ustawa organiczna może określić formę i wypadki, w których w drodze aktu indywidualnego i przy niezbędnym udziale sądu oraz pod odpowiednią kontrolą parlamentarną, prawa wymienione w art. 17 ust. 2 oraz art. 18 ust. 2 i 3 mogą być zawieszone w stosunku do określonych osób w związku z prowadzonym śledztwem dotyczącym działalności uzbrojonych band lub elementów terrorystycznych.
Nieusprawiedliwione lub samowolne sięgnięcie po uprawnienia przyznane w wymienionej ustawie organicznej, jako pogwałcenie praw i wolności uznanych przez ustawy, pociąga za sobą odpowiedzialność karną.

---

²⁾ Ust. 2 art. 13 został zmieniony 27 sierpnia 1992 r. zob. też przypis nr 1. 
 ³⁾ W oryginale: "recurso de amparo".

Tytuł wstępny (art.1 – 9)

TYTUŁ WSTĘPNY

Artykuł 1

1. Hiszpania konstytuuje się w postaci społecznego i demokratycznego państwa prawnego, które chroni jako najwyższe wartości swego porządku prawnego wolność, sprawiedliwość, równość i pluralizm polityczny.

2. Suwerenność narodowa spoczywa w ludzie hiszpańskim, z którego wypływają władze państwa.

3. Formą polityczną państwa hiszpańskiego jest monarchia parlamentarna.

Artykuł 2

Konstytucja opiera się na nierozerwalnej jedności Narodu hiszpańskiego, wspólnej i niepodzielnej ojczyzny wszystkich Hiszpanów, a także uznaje i zapewnia prawo do autonomii stanowiących go narodowości i regionów oraz solidarność między wszystkimi.

Artykuł 3

1. Kastylijski jest hiszpańskim urzędowym językiem państwa. Wszyscy Hiszpanie mają obowiązek go znać i prawo posługiwać się nim.

2. Pozostałe języki hiszpańskie są również językami urzędowymi w odpowiednich wspólnotach autonomicznych, zgodnie z ich statutami.

3. Bogactwo różnych odmian językowych Hiszpanii jest dziedzictwem kulturowym, które jest przedmiotem szczególnego poszanowania i szczególnej ochrony.

Artykuł 4

1. Flaga Hiszpanii składa się z trzech poziomych pasów: czerwonego, żółtego, czerwonego; pas żółty jest dwukrotnie szerszy niż każdy z pasów czerwonych.

2. Statuty mogą uznać flagi i godła własne wspólnot autonomicznych. Będą one umieszczone wraz z flagą Hiszpanii na budynkach publicznych oraz stosowane w ich aktach urzędowych. 

Artykuł 5

Stolicą państwa jest Madryt.

Artykuł 6

Partie polityczne wyrażają pluralizm polityczny; współdziałają w kształtowaniu i manifestowaniu woli ludu i są podstawowym instrumentem uczestnictwa politycznego.

Ich tworzenie i działalność są wolne w ramach Konstytucji i ustawy. Ich wewnętrzna struktura i funkcjonowanie powinny być demokratyczne.

Artykuł 7

Związki zawodowe pracowników oraz zrzeszenia przedsiębiorców przyczyniają się do obrony i rozwoju im właściwych interesów ekonomicznych i socjalnych. Ich tworzenie i działalność są wolne w ramach Konstytucji i ustawy. Ich wewnętrzna struktura i funkcjonowanie powinny być demokratyczne.

Artykuł 8

1. Siły zbrojne, złożone z wojsk lądowych, marynarki i wojsk lotniczych, mają za zadanie zapewnienie suwerenności i niezawisłości Hiszpanii, obronę jej integralności terytorialnej i porządku konstytucyjnego.

2. Ustawa organiczna określi podstawy organizacji sił zbrojnych zgodnie z zasadami niniejszej Konstytucji.

Artykuł 9

1. Obywatele i władze publiczne podlegają Konstytucji i pozostałym przepisom prawnym.

2. Do władz publicznych należy kształtowanie warunków niezbędnych dla urzeczywistnienia i zapewnienia skuteczności wolności i równości jednostki oraz grup, w skład których ona wchodzi, a także usuwanie przeszkód, które by uniemożliwiły
lub utrudniły ich pełną realizację oraz ułatwienie uczestnictwa wszystkich obywateli w życiu politycznym, ekonomicznym, kulturalnym i społecznym.

3. Konstytucja gwarantuje zasadę legalności, hierarchię i jawność norm, niedziałanie wstecz przepisów karnych niekorzystnych dla praw jednostki lub je ograniczających, bezpieczeństwo prawne, odpowiedzialność i zakaz samowoli władz publicznych.